Ulrichskirche – Kościół pw. śś Ulryka i Lewina – rekonstrukcja budowli o kluczowym znaczeniu dla światowej historii


Żadne inne miasto na świecie nie było tak wierne słowom Ewangelii jak Magdeburg. Kościół świętych Ulryka i Lewina uosabiał natomiast nowatorskie, reformatorskie i humanistyczne ideały tego miasta i odzwierciedlał niezależności i dumę jego mieszkańców. Poglądy Marcina Lutra rozprzestrzeniały się na cały świat właśnie za sprawą tej społeczności. “Ulrichskirche” to jedna z kluczowych budowli dla historii powszechnej. Oficjalna ideologia komunistyczna powojennych Niemiec wschodnich wydała wyrok na „Świętego Ulryka”. Został on wysadzony w powietrze w roku 1956 na podstawie decyzji partyjnej wierchuszki. Teraz rekonstrukcja świątyni jest sprawą absolutnie obowiązkową.



Zniszczenie kościoła przy użyciu materiałów wybuchowych w roku 1956

Kościół świętych Ulryka i Lewina – ośrodek reformacji o światowym znaczeniu

Jesteśmy świadkami dwóch wspaniałych rocznic: pięćsetlecia protestantyzmu (1517 – 2017) oraz tysiąclecia powstania kościoła św. Ulryka i Lewina (1004 – 2004). Ostatni z
wymienionych jubileuszy odnosi się do drugiej w kolejności najstarszej świątyni w
Magdeburgu. Została ona zbudowana pomiędzy 993 a 1022. Jako  najprawdopodobniejszą datę ukończenia budowy podawany jest rok 1004. W kościele tym został ochrzczony najznamienitszy syn miasta – Otto von Guericke.

Kościół ten miał ogromny wpływ na historię miasta szczególnie w czasie reformacji. Można nawet stwierdzić, że w tej epoce współtworzyła zasadniczą część historii Europy a także i całego świata. Kościół świętych Ulryka i Lewina jest jedyną magdeburska budowlą religijną, która pomimo zniszczenia, da się całkowicie odtworzyć w zgodzie z konstrukcją pierwotną, wdodatku na bazie oryginalnych dawnych fundamentów.

Idea odbudowy zrodziła się u człowieka stąd, u człowieka dumnego ze swego saksońskoanhalckiego pochodzenia, długoletniego członka „Magdeburgische Gesellschaft von 1990 e.V.“ (Związek Magdeburski z 1990). Pomysł ten nie jest więc rezultatem wpływu z zewnątrz.

Budynki sąsiadujące z placem Ulryka, na którym stał Ulrichskirche – nowoczesny
Ulrichshaus (Dom Ulryka) i galeria handlowa Alle-Center, oba powstałe juz po upadku muru berlińskiego nie są na tyle wysokie, aby zasłonić odbudowany kościół od strony Łaby, przez co może on choć w części odtworzyć dawną, świetną panoramę miasta.

Przekątne galerie centrum handlowego City-Carré, kierują w naturalny sposób przechodniów wprost z dworca głównego do bliźniaczych wież świątyni Ulryka i Lewina. Budowla ta wpasowuje się idealnie w struktury tak samo nowe jak i dawne. Widok Ulrichskirche witałby podróżnych wjeżdżających na magdeburski dworzec główny i niejako zapraszał ich do przyjrzenia się z bliska staremu miastu.

Budowla ta podniosłaby atrakcyjność północnej części starego miasta tworząc nadzwyczajny kompleks architektoniczny – gotyk pośród socrealizmu i nowoczesności – w nadzwyczaj harmonijnej kompozycji. Taki zespół budynków jest prawdopodobnie unikalny na skalę całych Niemiec. Wielkie socrealistyczne budynki po zachodniej stronie placu tworzą w założeniu ówczesnych architektów rodzaj nowej bramy miejskiej, Ulichshaus natomiast zamyka ten plac od zachodu. Brakuje tylko Ulrichskirche usytuowanego zaraz obok popularnego miejsca spotkań – fontanny Ulryka.

Przeszłość i przyszłość – i wszystko to w jednym miejscu! Przeznaczenie nowego budynku musi także zostać jasno zdefiniowane – centrum miasta powinno oferować ludziom o wiele więcej niż tylko galerie handlowe i sklepy! Zrekonstruowana świątynia stanie się magnesem przyciągającym turystów. Sama odbudowa „św. Ulryka” spowoduje zwiększenie zainteresowania Magdeburgiem, zagwarantuje nowe miejsca pracy, wzmocni słabe punkty oraz podniesie statusu samego miasta. Ten kompleks architektoniczny stanie się magnesem dla kreatywności. Architektoniczne atrybuty - w tym również rekonstrukcje - mają znaczącą role w rywalizacji miast o zwrócenie na siebie uwagi mediów i ludzi. Ulrichskirche można odbudować w skali 1:1. To niespotykana szansa dla Saksonii-Anhalt, a być może dla całych Niemiec.

Rekonstrukcją kościoła na placu Ulryka (widok z lotu ptaka)

Tragiczna historia Magdeburga


Zabudowa Magdeburga była doszczętnie niszczona trzy razy w swojej historii: pierwszy raz 10-go maja 1631 r. podczas wojny trzydziestoletniej, za drugim razem w czasie
amerykańskich bombardowań 16-go stycznia 1945 r. i ostatecznie po roku 1949 poprzez „centralnie sterowaną odbudowę” tkanki miejskiej. W czasie tejże socjalistycznej „odbudowy” zniszczono osiem nieznacznie uszkodzonych przez bombardowania kościołów – osiem historycznych budowli, z których każda nadawała się do odrestaurowania...


W przeszłości Magdeburg postrzegany był jako jedno z najpiękniejszych niemieckich miast. Z uwagi na niesamowite wręcz bogactwo w architektoniczne monumenty powstałe w przeciągu tysiąca dwustu lat jego historii nazywany był „niemieckim Rzymem”. W czasie ostatniej wojny tenże „niemiecki Rzym” został zniszczony w blisko 85 procentach, tym samym stał się urbanistyczną pustynią pełna ruin.

Także „święty Ulryk” musiał opierać się zniszczeniom nawiedzającym miasto. Ulrichskirche był kilkakrotnie niszczony w czasie swej prawie tysiącletniej historii, jednak główna część budynku przetrwała w stanie niezmienionym (również i przez ostatnią wojnę). Wprawdzie sufit i sklepienie uległy amerykańskim bombom, jednak ściany, chór i bliźniacze wieże przetrzymały wszystkie naloty. Przez następnych jedenaście lat budynek stał w ruinie i został zburzony w kwietniu 1956 roku pomimo wewnętrznych i międzynarodowych protestów.

Kamienne bloki, z których zbudowana była świątynia, przetransportowano na teren
miejskiego ogrodu zoologicznego, a jej fundamenty porosły trawą. W miejscu kościoła
powstać miał socrealistyczny drapacz chmur, którego jednak nigdy nie wybudowano.
Pozostał tylko pusty teren pozbawiony jakiegokolwiek architektonicznego ducha. Zniszczenie zapoczątkowane przez amerykańskie bomby dokonało się dzięki komunistycznej ideologii.



Sylwetka kościoła podczas odbudowy miasta w latach pięćdziesiątych

Materialne świadectwo wolności i tolerancji

Kościół św. Ulryka był zawsze azylem dla wolnomyślicieli i niezależnych idei, dając tym
samym świadectwo wolności ducha. W czasach reformacji zwany był „Kancelarią Pana Boga” i był jednym z najważniejszych ośrodków protestanckiej reformy. Stąd rozsiewano reformatorskie idee na cały świat. „Protestantyzm” oznaczał wówczas bunt przeciwko brakom, korupcji i sztywności Kościoła katolickiego. W III Rzeszy parafia św. Ulryka należała do tzw. "Kościoła Wyznającego", ruchu w niemieckim Kościele luterańskim, który kategorycznie sprzeciwiał się nieludzkiej ideologii systemu nazistowskiego. W czasach ateistycznego i antyreligijnego socjalizmu, Ulichskirche został zburzony tylko i wyłącznie ze względów ideologicznych. Wszystko po to aby zademonstrować siłę władzy i utrwalić panowanie marksizmu-leninizmu. Oznaczało to eliminację każdej z oznak życia religijnego z obrębu „nowoczesnego” komunistycznego miasta.

Odbudowana świątynia będzie nie tylko „nowym” kościołem parafialnym, ale także centrum międzywyznaniowym oraz religijnym i kulturowym symbolem wolności umysłu, tolerancji, jak również symbolem sprzeciwu wobec wszelkiego rodzaju fundamentalizmom i fanatyzmowi. Poza wszystkim istotne jest, że Ulrichskirche nie może stać się tylko zwykłym kościołem parafialnym. Powinien też spełniać tak różne funkcje jak muzeum, sala wystawowa, centrum kultury, a także miejsce pamięci. Magdeburg potrzebuje takiego ośrodka, bo chrześcijanie, w mieście w którym ponad 80 procent mieszkańców nie należy do żadnego kościoła czy religii, tworzą właściwie tylko małą diasporę.

Z tego powodu możemy zrozumieć sprzeciw wobec planów odbudowy świątyni. Także w
związku z tym kościół św. Ulryka nie będzie reprezentował jakiegokolwiek wyznania, ale ma tworzyć wyjątkową świadomość ogólnej różnorodności światopoglądów, religii, filozofii i stylu życia.

Plac Ulryka wraz z kościołem

Inicjatywa odbudowy kościoła pw. świętych Ulryka i Lewina na bazie oryginalnych fundamentów


Odbudowa dawnych budowli w oparciu o istniejące jeszcze fundamenty nie jest pomysłem nowym. Ogromny sukces rekonstrukcji kościoła Panny Marii (Frauenkirche) w Dreźnie pokazuje wolę mieszkańców do wyrównania strat spowodowanych przez II wojnę światową. Właśnie te dawne budynki świadczą o tożsamości mieszkańców. W wielu niemieckich miastach z inicjatywy obywateli zostały odbudowane przeróżne historyczne miejsca (np. wzmiankowany powyżej drezdeński kościół mariacki, czy zamek w Brunszwiku) lub też znajdują się w fazie projektu (np. kościół garnizonowy w Poczdamie, kościół św. Pawła w Lipsku). Także w innych krajach można oglądać świetne rekonstrukcje, na przykład w wielu miastach Polski (starówki w Warszawie i Gdańsku), a także w Moskwie (cerkiew Chrystusa Zbawiciela), które pokazały, że rekonstrukcja jest możliwa i dopuszczalna. Na placu Ulryka w Magdeburgu nie powstało nic, co uniemożliwiałoby odbudowę świątyni w pierwotnym miejscu i kształcie, na jej własnych fundamentach.



Umiejscowienie fundamentów

Budynek ten nie zabierze więcej niż jedną czwartą powierzchni obecnego skweru, nie zmieni umiejscowienia ani lubianej fontanny, ani chodnika przy alei Ernsta Reutera, zwiększy za to atrakcyjność północnej części starego miasta łącząc w unikalny sposób jakże różne style architektoniczne – od gotyku poprzez „sen pijanego cukiernika” do modernizmu.

Ze względu na stratę ośmiu kościołów panorama Magdeburga zubożała o kilkanaście wież. Rekonstrukcja „świętego Ulryka” przyda miastu choć trochę dawnego splendoru i uzupełni szczerby w panoramie miasta. Krajobraz pomiędzy wieżami kościoła św. Jana a katedrą zostanie wreszcie uzupełniona o brakujące elementy. Odbudowa kościoła św. Ulryka mogłaby wreszcie pomóc zrekompensować zniszczenia, których miasto doznało w przeszłości.

Strona ta powstała aby złączyć ludzi na całym świecie, którym żal jest destrukcji tego
wspaniałego budynku i którzy gotowi są wesprzeć nasz projekt odbudowy. Proszę pomóc nam w tym wspaniałym przedsięwzięciu. Partnerstwo na rzecz odbudowy kościoła św. Ulryka w Magdeburgu potrzebuje waszego wsparcia!

Zarząd kuratorium Ulrichskirche e.V.

Prosimy o wsparcie, także finansowe!


Prosimy o pomoc poprzez finansowe wspieranie naszej inicjatywy. Pieniądze potrzebne są nam by zapewnić ciągłość naszej codziennej pracy, sfinansować pierwsze wykopaliska archeologiczne, powołać fundację na rzecz kościoła św. Ulryka, a następnie odbudować sam kościół. Dane naszego rachunku bankowego:

Bank: Deutsche Bank Magdeburg
Numer konta: 120804000
Kod banku (tylko w przypadku przekazów wewnątrz Niemiec): 810 700 24
IBAN: DE21810700240120804000
SWIFT/BIC: DEUTDEDBMAG

Bank: Stadtsparkasse Magdeburg
Numer konta: 32254500
Kod banku (tylko w przypadku przekazów wewnątrz Niemiec): 810 532 72
IBAN: DE63810532720032254500
SWIFT/BIC: NOLADE21MDG

Na przekazach prosimy o podanie następującej nazwy odbiorcy „Kuratorium Ulrichskirche e.V”. Nie trzeba wpisywać celu przekazu, ponieważ są to konta przeznaczone wyłącznie do przyjmowania darowizn. Wpłaty na nasze konto mogą być podstawą do odliczeń podatkowych w Niemczech. Jeśli chodzi o sytuację prawno-skarbową w Polsce, prosimy o zapoznanie się z odnośnymi przepisami. Z naszej strony pod koniec kwartału, w którym przypadła wpłata, wyślemy jej potwierdzenie (w języku niemieckim). Z tego powodu prosimy o podanie nam swojego adresu oraz o informację, czy potwierdzenie wpłaty jest konieczne. Na życzenie możemy wystawić to potwierdzenie także w języku polskim.

„Dziękuję!” mówi dr Tobias Köppe, prezes stowarzyszenia "Kuratorium Ulrichskirche e. V." (po prawej)

Jedenaście powodów przemawiających za rekonstrukcją kościoła świętych Ulryka i
Lewina:
• budowla o wielkiej randze historycznej – centrum krzewienia nauk Marcina Lutra
• kościół chrzcielny i ślubny Ottona von Guericke, najsłynniejszego z synów miasta
• najpiękniejszy z magdeburskich kościołów i jeden z najpiękniejszych w całych Niemczech
• drugi co do wieku kościół Magdeburga, kościół dedykowany Ulrykowi z Augsburga,
najbliższemu przyjacielowi cesarza Ottona I
• źródło nazwy placu Ulryka
• polepszenie jakości urbanistycznej centrum miasta
• interesująca atrakcja turystyczna
• przywrócenie dawnego splendoru panoramie miasta
• rekompensata za osiem straconych w czasach nazizmu i komunizmu kościołów
• odbudowa wierna oryginałowi dokonana na oryginalnych, istniejących do dziś fundamentach
• jedyna rekonstrukcja gotycko-romańska na świecie

Specjalne podziękowania dla Igora Parki (Magdeburg) za przekład na polski. Pytania i uwagi dotyczące tej strony prosimy przesyłać pocztą elektroniczną na adres info@ulrichskirche.de

Nasz adres pocztowy:
Kuratorium Ulrichskirche e.V.
Postfach 14 01 46
D-39045 Magdeburg, Niemcy
Tel./Fax:+0049 (0) 391 / 99 00 865
Mobil: +0049 (0)151/ 50151370

 
 
 
Spenden Sie!Link zu www.kirchensprengung.de Link zu www.unseres-herrgotts-kanzlei.de Link zu www.ottostadt.de
 
Zitat des Monats

Ich war noch Kind, als ich an der Hand meiner Großmutter in der Menge der Leute stand, die mit Tränen in den Augen Abschied nahmen von Ihrer Kirche. "Warum weinen die Leute?", fragte ich. "Weil die Kirche morgen weg ist", flüsterte meine Oma unter Tränen. Da war mir auch zum Weinen.
(Hella Hollerbuhl, Magdeburg am 22.10.16)

 
 
Das Buch über die Ulrichskirche

Jetzt online bestellen!

Das Buch über die Ulrichskirche Online bestellen!